Nieuw-Zeelandse wijnen, een hernieuwde kennismaking

by Marja Brouwer

Door Paul Op ten Berg

Verslag van de NGS themaproeverij Nieuw-Zeeland, georganiseerd in samenwerking met New Zealand Wine en Melman Communications en gehouden op 18 mei 2009 in NH Restaurant Barbizon Palace te Amsterdam, gevolgd door een lunch in Restaurant Vermeer.

Omdat net hiervoor de London International Wine Fair plaats vond, hadden Warren Adamson, Director UK & Europe New Zealand Winegrowers en de uit Nederland afkomstige wijnproducent Ruud Maasdam van Staete Landt de gelegenheid om deze proeverij voor ons neer te zetten en van een meer dan deskundige presentatie te voorzien.

Ver van ons weg

Warren Adamson vroeg ons wie er van ons al eerder in Nieuw-Zeeland waren geweest. Er werden niet veel handen opgestoken, de afstand en de reiskosten spelen voor sommeliers immers een flinke rol. Het NGS heeft slechts eenmaal eerder aandacht aan Nieuw-Zeelandse wijnen besteed: op 18 april 1994 werd een proeverij gehouden van Nieuw-Zeelandse cabernet sauvignon. Het was dan ook de hoogste tijd voor deze hernieuwde kennismaking.

René Persoon en Warren Adamson

Veel variatie

Het land is dun bevolkt. Op een oppervlakte bijna 7 maal zo groot als Nederland woont slechts een kwart van onze bevolking. Nieuw-Zeeland bezit een enorme variëteit aan terroirs en microklimaten. Daar is de laatste jaren intensief gebruik van gemaakt, want we zien steeds meer wijnstijlen en druivenrassen verschijnen. Nieuw-Zeeland telt nu 645 wijnbedrijven en ruim 27.000 ha wijngaarden. 78% van de Nieuw-Zeelandse wijnsector is in handen van Fransen.

Links Warren Adamson, rechts Ruud Maasdam

Wijngebieden

Op het heuvelachtige noordeiland bevinden zich van noord naar zuid de wijnstreken:
• Auckland / Northland
• Gisborne
• Hawke’s Bay
• Wairarapa
• Wairarapa / Martinborough

Op het bergachtige zuideiland zijn dat van noord naar zuid:
• Nelson
• Marlborough
• Canterbury / Waipara
• Central Otago

Gisborne
In grootte de nummer drie van Nieuw-Zeeland. De productie wordt beheerst door 103 onafhankelijke wijnboeren en 22 wijnbedrijven. Chardonnay loopt met 53% op kop en wordt gevolgd door pinot gris en semillon.

Hawke’s Bay
Dit is het op een na grootste wijngebied, met 66 wijnbedrijven en 188 wijnboeren. Merlot en cabernet sauvignon nemen 30% van het totaal voor hun rekening. Daarop volgen sauvignon blanc met 25%, chardonnay met 21% en pinot noir met 7%.

Wairarapa
Kleine wijnstreek in het zuiden van het noordeiland met een grote reputatie. Het klimaat houdt het midden tussen het warmere noorden (robuuste wijnen) en het koelere zuiden (frisse, aromatische wijnen). Wairarapa is vooral bekend om zijn volle, rijke pinot noir wijnen.

Wairarapa / Martinborough
We treffen hier 56 wijnbedrijven aan. Pinot noir is hier met 48% het belangrijkste druivenras, gevolgd door sauvignon blanc met 25%, chardonnay en riesling.

Marlborough
Het grootste wijngebied met 106 wijnbedrijven en 455 wijnboeren levert 68% van de landelijke productie. Sauvignon blanc vormt 80% van de oogst, de rest bestaat uit pinot noir, chardonnay en pinot gris.

Central Otago
Dit is de meest zuidelijk gelegen wijnstreek ter wereld. Een streek die een explosieve groei heeft doorgemaakt, van 9 wijnbedrijven in 1996 tot 82 in 2006. Pinot noir vormt hier 80% van de productie, de rest bestaat uit pinot gris, chardonnay en riesling.

Milieuvriendelijke wijnproductie
In 1993 werd door New Zealand Winegrowers het eerste initiatief genomen voor ‘sustainable winegrowing’. Er werd onderzoek verricht en er ontstonden proefprojecten. In 2002 resulteerde dit alles in een model voor wijnbedrijven. In 2007 lanceerde de wijnsector het SWNZ (Sustainable Winegrowing New Zealand) plan, om in 2012 alle Nieuw-Zeelandse wijnbedrijven aan dit model te laten voldoen.

De proeverij

Op de proeftafel stonden wijnen uit de 5 wijnstreken Gisborne, Hawke’s Bay, Martinborough, Marlborough en Central Otago. De vermelde prijzen zijn bruto horecaprijzen ex. BTW.

***(*) Felton Road Central Otago Riesling 2008 www.feltonroad.com
Van biodynamisch verbouwde riesling druiven uit de Elms Bannockburn wijngaard. Sterke aromavorming door groot verschil tussen dag- en nachttemperatuur. Deze wijn zit met 56 gram restsuiker en 9,5 % alcohol ongeveer op Auslese niveau.
Importeur: Ad Bibendum, België € 19,52 (2007).
G iets reductie in het begin, ingetogen, floraal, mineraal, strak, elegant fruit
S lichte, speelse inzet met fijn restzoet, dat nog wat gescheiden is van de aangename zuren; prima balans, elegant fruit van citrus, appel en perzik
A goede lengte
T prima wijn met goed extract, heeft tijd nodig om te rijpen

*** Spy Valley Marlborough Riesling 2007 www.spyvalleywine.co.nz
Deze producent is 10 keer groter dan Felton Road. Dit is een droge riesling met 15 gram restsuiker en 12% alcohol.
Importeur: 44 Degrees € 8,65.
G bloesem, rijp en vrij weelderig citrusfruit met lichte minerale ondersteuning, tamelijk expressief, prima typiciteit, wat firne
S zoet en zuur zijn hier versmolten tot een hechte balans, de wijn is wat vetter en heeft stevige, ietwat grove zuren, naast volrijp fruit van appel met wat firne
A rechtlijnig, redelijke lengte
T wat meer eendimensionaal dan de vorige

**** Vinoptima Estate Ormond Gisborne Reserve Gewurztraminer 2006 www.vinoptima.co.nz
De uit Kroatië afkomstige Nikolo (Nick) Nobilo begon dit wijngoed nadat hij afscheid had genomen van de in 1943 door hem opgezette Nobilo Winery, die hij wereldwijde faam had bezorgd. Vinoptima Estate produceert van één enkele wijngaard van 9,7 hectare, verdeeld in twee gelijke blokken (aangeplant in 2000 en 2007), slechts één wijn: een gewürztraminer. Nick Nobilo gebruikt 5 verschillende klonen, die hij in een periode van ruim 25 jaar heeft geselecteerd. Er worden geen druiven aangekocht. Er wordt vrij laat geoogst, handmatig en met selectie qua rijpheid. Voorafgaande aan de vinificatie vindt bij 5°C gedurende 18 uur skin contact plaats. De wijn rijpt deels op foeder.
Geen importeur.
G de fraaie typiciteit valt direct op, er is geen gebrek aan rozen en viooltjes in de aromatische, kruidige geur
S een mondvol aroma’s met lychee en fijne kruiden, met stevigheid door wat tannines van het hout, maar met de nodige elegantie
A veel lengte met edele bitters
T prachtige gewurztraminer, een absolute verrassing!

***+ Isabel Estate Marlborough Sauvignon Blanc 2008 www.isabelestate.com
Dit wijngoed ligt in het hart van de Wairau Valley. Deze sauvignon komt uit de Brook Vineyard. Uitgekiend canopy management zorgde voor langzame rijping, waardoor veel aromavorming plaats had. Door een groene oogst konden perfecte druiven worden geplukt, net op tijd voor de regen kwam. Koele inweking van hele trossen. Koele vergisting op tank, 5% op Frans eiken. Rijping op de lie met batonnage.
Importeur: Résidence Wijnen € 12,75.
G zuiver tropisch fruit en citrus, zeer aangenaam
S goed gebalanceerde vulling van o.a. kruisbessen, grassige tonen en perzik
A evenwichtige lengte
T dorstlessend en uitnodigend voor een volgend glas

*** Staete Landt Marlborough Sauvignon Blanc 2008 www.staetelandt.co.nz
Importeur: Wijnkoperij Okhuysen € 9,29.
G ingetogen, zuiver, licht en fijn, met kruisbessen, appel en citrus
S fijn, sappig, appel, weldadig middengebied, rassig en knisperend
A prima lengte, blijft op lijn
T aangename drinkbaarheid en balans

*** Saint Clair Family Estate Pioneer Block 6, Marlborough Sauvignon Blanc 2008 www.saintclair.co.nz
Agent: Poot Agenturen, verkoop o.a. door Prosper van Nieulande, circa € 11,00.
G zeer krachtig, stuivend, mineraal, groeten, rauwe uien (door alluviale kleibodem)
S rijpe ananas, citroen, buxus, kruisbessen, iets groente, witte peper
A stevig en fruitig
T krachtige maaltijdwijn om nu te drinken

***(*) Clos Henri, Marlborough Sauvignon Blanc 2007
Clos Henri is een kleinschalig Nieuw-Zeelands project van de Sancerre producent Henri Bourgeois, wat zich vertaalt in de Europees aandoende stijl van deze wijn.
Importeurs: Goessens Wijnimport € 15,00 en Cees van Noord € 14,40.
G vrij ver ontwikkeld, (over)rijp fruit van ananas
S rond en krachtig, met stevige vulling van zeer rijpe ananas en appel naast citrus
A veel lengte en breedte met flinke bitters
T rijke wijn met een wat oxidatieve, brede, vette stijl, waarschijnlijk laat geplukt, lijkt wat op chardonnay en semillon

**** Framingham Marlborough Sauvignon Blanc 2007 www.framingham.co.nz
Boutique winery in het midden van Wairau Valley. Laag rendement.
Importeur: Partners in Wijn € 9,95.
G stijlvol en klassiek met complexe tonen, o.a. bloesem, witte peper, rode paprika, grapefruit en passievrucht
S erg mooi en zeer elegant, sappig spel met echte klasse, iets fenolisch zorgt voor karaker, veel concentraat, hechte balans, fraaie zuren
A prachtige minerale lengte, waar alle accenten in terugkomen, rechtlijnig
T klassieke Nieuw-Zeelandse stijl met een tien voor de prijs-kwaliteit verhouding

****+ Villa Maria Reserve Wairau Valley Marlborough Sauvignon Blanc 2007 www.villamaria.co.nz
Het familiebedrijf Villa Maria hoort bij de 10 grootste wijnbedrijven van Nieuw Zeeland. Sinds vele jaren wint Villa Maria tal van gouden medailles op concoursen. Deze Reserve wijn is een blend van verschillende wijngaarden, de meeste met een goed doorlaatbare stenige bodem en met een perfecte verhouding tussen rijpe druiven en bladeren. Voorafgaande aan de gisting onderging 12% langdurig skin contact. Deels opgevoed op de fijne lie met batonnage.
Importeur: Groupe LFE € 11,00 à € 12,00.
G geschakeerde geur van o.a. jasmijn, rijpe ananas en voorjaarsbloemen, met na wat openstaan ook iets groente, zeer geconcentreerd
S opvallend goed en karaktervol, met fris en rijp fruit, elegante zuren en natuurlijke soepelheid
A superlengte
T de meest complexe van de hier geproefde sauvignon blanc wijnen

***+ The Ned Waihopai River Marlborough Pinot Grigio 2008 www.thened.co.nz
Van deze wijn werd 90% vergist (bij 12-18°C) en opgevoed op tank en 10% op hout. Restsuiker 7 gr/l.
Importeur: Jean Arnaud € 11,30.
G pittig en kruidig, met rijpe ananas, peer, citrus en mineralen
S rond, rijp, lichte specerijen, goed sap, iets honing, rijpe appel, oosterse kruiden,
A breed met goede lengte, eindigt droog
T zuivere, vrij volle stijl, iets enkelvoudig, goed inzetbaar bij de maaltijd

***- Staete Landt Marlborough Pinot Gris 2007 www.staetelandt.co.nz
Volledig op eiken vergist (met 1/3 malo om de 14,1 % alcohol te maskeren) en 9-10 maanden opgevoed op de fijne lie met batonnage.
Importeur: Wijnkoperij Okhuysen € 15,34.
G kweeperen, herfstbloemen, fenolische tonen, ananas, karamel en vooral rook van het hout
S vrij veel hout naast perzik, abrikoos, grapefruitmarmelade, gekonfijt fruit en honing met vrij lage zuurgraad
A veel lengte door het hout
T een tikje grof en brutaal door het houtgebruik

***(*) Mt Difficulty Central Otago Pinot Gris 2007 www.mtdifficulty.co.nz
Van de Bannockburn wijngaard.
Importeur: 44 Degrees € 11,15.
G gesloten, krachtig en vrij zuiver met wat putlucht en groente (reductie) naast rijpe perzik en jasmijn
S sappige, elegante, gebalanceerde inzet met speels fruit, waarbij de zuren ervoor zorgen dat het restzoet niet alleen staat
A goede lengte met o.a. grapefruit
T elegant maar nog wel wat enkelvoudig

***(*) Esk Valley Estate Hawke’s Bay Chenin Blanc 2006 www.eskvalley.co.nz
Esk Valley behoort tot de Villa Maria groep.
Importeur: Groupe LFE € 7,25 à € 7,75.
G rassig en mineraal (vuursteen) met nog weinig honing karakter
S zacht, aantrekkelijk rijp fruit van o.a. ananas, vrij breed en geconcentreerd
A zilt en toasty
T zeer levendig; fraaie wijn die pas na 10-12 jaar rijping de bekende honingtonen krijgt

****- Cloudy Bay Marlborough Chardonnay 2006 www.cloudybay.co.nz
De voor deze chardonnay gebruikte kloon is de Mendoza kloon. Vergist en gerijpt op gebruikt en nieuw Frans eiken.
Importeur: Moët-Hennessy Nederland € 17,20.
G vanille, veel fruit van citrus en ananas
S knisperende inzet met grapefruitschil, vanille en een goede zuurgraad,
A veel lengte
T goed glas wijn

***+ Te Mata Estate Woodthorpe Vineyard Hawke’s Bay Gamay Noir 2008 www.temata.co.nz
Te Mata maakt deze wijn sinds 1995 en is nog steeds de enige Nieuw-Zeelandse producent die een gamay maakt. 60% onderging macération carbonique en 40% werd op traditionele wijze vergist bij 28°C.
Importeur: Bart Wijnimport € 7,90.
K lichte tot gemiddelde concentratie
G goede typiciteit met frambozen, kersen, specerijen en wat animaal
S zuiver en slank fruit met aangename, frisse zuren en iets witte peper
A gemiddelde lengte
T geslaagd glas wijn

De onderstaande vier pinot noir wijnen werden geproduceerd van de nieuwe generatie klonen. We kunnen nu bij Nieuw-Zeelandse pinot noir twee stijlen onderscheiden, die van het noord-eiland en die van het zuid-eiland.

***(*) Staete Landt Marlborough Pinot Noir 2007 www.staetelandt.co.nz
Van Bourgondische klonen. Alcohol 13,7 %.
Importeur: Wijnkoperij Okhuysen € 14,17.
K goede concentratie
G kaneel, nootmuskaat, veel fruit, vrij krachtige, open geur
S vlezig, zeer pittig en levendig kersenfruit, hoge zuurgraad
A wat hard qua tannines en zuren
T gespierde wijn die wat opdringerig de aandacht vraagt

*** Cloudy Bay Marlborough Pinot Noir 2006 www.cloudybay.co.nz
Alc. 14,2 %.
Importeur: Moët-Hennessy Nederland € 19,45.
K lichter dan de Staete Landt
G licht fruit van kersen en frambozen, rijp maar minder geconcentreerd dan bij de vorige wijn
S zachte inzet van fraai rijp fruit met veel vulling, weldadig mondgevoel
A wat mint van het hout
T goed glas, maar mist het concentraat van de vorige wijn

***+ Martinborough Vineyard Martinborough Terrace Pinot Noir 2006 www.martinborough-vineyard.co.nz
Importeur: 44 Degrees € 27,95.
K eveneens lichter dan de Staete Landt
G soepele inzet met flinke concentratie kersen, wild en specerijen met ook een floraal accent
S wat lagere zuurgraad, boerser, kruidiger, rijp fruit en kreupelhout
A zacht, goede lengte
T vrij veel diepgang door de oude wijnstokken

**** Felton Road Central Otago Pinot Noir 2007 www.feltonroad.com
Van pinot noir druiven uit de Bannockburn wijngaard.
Importeur: Ad Bibendum, België € 37,77 (2006).
K van de vier pinot noirs heeft deze de diepste kleur
G krachtig en levendig, complex, frambozen, aardse tonen, veel expressie
S rijp en sappig, levendig en complex, veel materie, fluweelzachte tannines, de beste balans
A verreweg de meeste lengte van de vier, blijft speels en opwekkend
T prachtige wijn met zeer goede typiciteit, spel van fruit en specerijen

***(*) Te Mata Estate Bullnose Hawke’s Bay Syrah 2007 www.temata.co.nz
Van de Bullnose wijngaard in het Ngatarawa Triangle district. Een van de eerste syrah wijnen van Nieuw-Zeeland en voor het eerst geproduceerd in 1992, toen nog van één kloon maar nu van diverse.
Importeur: Bart Wijnimport circa € 14,50 (op aanvraag, zeer beperkt).
K robijnrood
G floraal, zwarte peper, zwarte bessen en kersen, hout
S soepele inzet, wat weeïg zwart bosfruit, balans, rijpe tannines, elegant door frisse zuren
A vrij lang, met bitters en bosvruchtenconcentraat
T iets fenolisch en brutaal, vrij elegante stijl, kan 5-12 jaar ouderen

*** Craggy Range Gimblett Gravels Single Vineyard Hawke’s Bay Merlot 2004 www.craggyrange.com
Importeur: New World Wineries € 14,50.
K diepe concentratie
G bosbessen en bramen, vrij compact, met aardse tonen
S pittig en zeer aromatisch, zeer stevige tannines, een tikje jammy
A tannineus en vrij hard
T deze granieten wijn geeft nu nog weinig drinkplezier en moet dan ook nog zeker 5 jaar rijpen

**** Esk Valley Reserve Hawkes Bay Merlot Malbec Cabernet 2005 www.eskvalley.co.nz
Importeur: Groupe LFE € 15,50 à € 17,00.
K vrij diepe concentratie
G geconcentreerd fruit met aardse tonen en peper, complex
S soepele inzet, zeer elegant, voorbeeldige tannines, zeer aangenaam
A opvallend goede lengte, blijft mooi op lijn
T prachtige wijn met goede fruitvulling en heerlijke balans

**** Te Mata Estate Awatea Hawke’s Bay Cabernets Merlot 2007 www.temata.co.nz
Deze wijn wordt geproduceerd sinds 1982. De druiven – cabernet sauvignon, merlot, cabernet franc en petit verdot - komen uit 9 eigen wijngaarden met een kiezelbodem.
Importeur: Bart Wijnimport € 12,40 (beschikbaar najaar 2009).
K diepe concentratie
G floraal, vrij veel finesse
S uitstekend cassisfruit, compact, levendig en stevig met verfijnde tannines
A donker fruit met wat drop
T fraai glas in de stijl van Bordeaux, kan 8-12 jaar ouderen, klasse met elegantie en evenwicht

De lunch

Aperitief:
#1 Family Estate Marlborough Sparkling Wine NV Methode Traditionnelle www.no1familyestate.co.nz
Van 100% chardonnay. Goed glas, zuiver en verfrissend, voldoet uitstekend als aperitief.
Importeur: 44 Degrees € 16,50.

Voorgerecht:

Noordzee krab
Chibouste, grapefruit, krokantje tuile, essence van waterkers

Rijk van smaak, de krachtige ziltzoete tonen van de krab zijn fraai in balans met de romigheid van het gerecht, waarbij de waterkers frisse, pittige tonen levert en de krokante tuile met karamel voor een levendig accent zorgt.

Wijn: Staete Landt Marlborough Sauvignon Blanc 2008 www.staetelandt.co.nz
Importeur: Wijnkoperij Okhuysen € 9,29.

Wijn & Spijs: De combinatie met de wijn is verrassend goed, de wijn heeft zowel grassige als knisperende en romige tonen, het geheel is vederlicht en de balans tussen zoet en zuur wordt door de wijn op de voet gevolgd.

Tussendoortje

Bietenpuree met granité van yoghurt: Heerlijk hapje, frisse en aardse tonen gaan mooi samen. Gaat goed met de pinot noir, maar vraagt eigenlijk om cabernet franc.

 

 

 

 

 

Hoofdgerecht

Barbecue Iberico varken
Chorizo, tuinbonen, coulis van langoustines, crème van oloroso

Een heerlijk gerecht met excellente cuisson, waarbij de smaken niet door elkaar lopen maar zuiver en puur overeind blijven.

Wijnen: Craggy Range Te Muna Road Martinborough Pinot Noir 2007 www.craggyrange.com
Importeur: New World Wineries € 18,50.

Te Mata Estate Awatea Hawke’s Bay Cabernets Merlot 2007 www.temata.co.nz
Importeur: Bart Wijnimport € 12,40 (beschikbaar najaar 2009).

Wijn & Spijs: De pinot noir heeft veel toast en combineert daardoor prima bij het gerookte vlees. De cabernet merlot doet het weer beter bij groente en mint en wordt daarbij soepeler en fijner.

Tot slot

De wijnen die de meeste indruk maakten op deze bijzonder interessante proeverij waren de grote specialiteiten van Nieuw-Zeeland, sauvignon blanc en pinot noir. Het was uiteraard erg interessant om de wijnen van de andere druivenrassen te proeven, maar deze kunnen toch vaak niet mee met de referentiekwaliteiten die vooral in Europa te vinden zijn. Deze zeer boeiende dwarsdoorsnede van de actuele situatie in wijnland Nieuw-Zeeland geeft ons een beeld van gedrevenheid en zoektocht naar perfectie. Met het nog veder ontplooien van de verschillende wijngebieden en het ouder worden van de wijnstokken zal ons de komende jaren nog veel moois te wachten staan.
• Dank aan New Zealand Wine
• Dank aan Warren Adamson en Ruud Maasdam voor hun leerzame en uitvoerige presentatie
• Dank aan Ghislaine Melman voor de coördinatie en de begeleiding
• Dank aan gastheer Simon Veldman en sommelier Nick Beute voor de voortreffelijke verzorging van proeverij en lunch
• Dank aan chefkok Chris Naylor voor de uitnemende lunch op 2 sterren niveau.

www.nzwine.com