Reactie van Albert de Jong

by Marja Brouwer

Open brief van Albert de Jong als reactie op de pinot gris proeverij van het NGS:

Heren Sommeliers,

Naar aanleiding van de NGS proeverij Pinot Gris en de daaruit getrokken conclusies ten aanzien van de Duitse Grauburgunder wijnen wil ik graag deze punten ter overwegingen aanbieden.

Mijn kritiek betreft vooral het feit dat Duitsland ondanks een enorme traditie met Pinot Gris, aldaar Grauburgunder of Ruländer genoemd, niet representatief vertegenwoordigt was en men dan de conclusie trekt: “Duitsland stelde teleur!” Die conclusie zou zeker niet opgaan als er wijnen gebruikt waren van topwijnboeren, die bekend staan om hun Grauburgunder wijnen en dat laatste was wel zo met de Elzasser afvaardiging. Door zo te handelen is er feitelijk sprake van een ongelijkheid en is de conclusie dat “de Elzas een stralende winnaar is” niet rechtvaardig!

Het is echter totaal niet mijn opzet om de Elzas zijn overwinning af te nemen, want als er één wijnstreek is die al vele jaren, mede door een gebrekkige tunnelvisie van vele professionals, onrecht wordt aangedaan dan betreft dat wel het fascinerende Franse wijnbouwgebied Elzas.
Mijn schrijven moet vooral gezien worden als een poging tot meer nuancering!

De gebruikte Duitse wijnen waren van een gemiddeld kwaliteitsniveau en de omvang was te gering voor een zo duidelijke “te harde” conclusie.
Feitelijk behoorde alleen de innovatieve, en kwalitatief sterk opkomende, Pfalzerwijnboer Theo Minges tot het gilde van de topproducenten aangaande Grauburgunder. Het wijngoed Seeger is bijvoorbeeld eigenlijk veel meer gerenommeerd om zijn rode wijnen en de wijngoederen Johner en Faubel zijn ook zondermeer goed maar hebben niet het kwaliteitsniveau van Deis, Zind-Humbrecht of Trimbach. Als men daadwerkelijk een representatieve vergelijking, en ook had willen zien wat er topkwalitatief mogelijk is in Duitsland, dan had men wijnproducenten en wijngaarden moeten nemen zoals:

Dr. Heger - Ihringer Winklerberg
Bercher - Bürkheimer Feuerberg
Salwey - Oberrotweiler Eichberg (!) en Henkenberg
Graf Metternich - Durbacher Schloss Grohl
Freih. v/z Frankenstein - Zell Weiler Abtsberg
Whörle - Lahrer Kronenbuhl

Een verdere aanvulling zou eventueel nog zijn geweest: Schlossgut Diel, Phillipie, Gebr. Muller, Winzergenossenschaft Durbach, Winzergenossenschaft Achkarren, Keller en nog enkele anderen.
Met deze wijnproducenten zou het NGS een werkelijk leerzame representatieve Pinot Grisproeverij hebben neergezet. Hiermee hand men stijl, wijngaard DNA en invloed van klimaat leren kennen. Want niet uitsluitend zandsteenbodem geeft bijvoorbeeld een minerale toonzetting dat doen ook: vulkaangesteente, löss, leisteen en andere mineraal houdende wijngaardbodems.
Wat ik verder mis in is een nuancering qua stijl, o.a. al of niet barrique, getoaste fusten, grote houten fusten en ook de verschillende tussen de streken komen totaal niet aanbod. Zo heeft Duitsland in zijn reguliere Grauburgunder altijd een fris zuurtje wat in de Elzas gewoon niet voorkomt. Een ander punt is bijvoorbeeld de eigenschap van de gekozen kloon. Zo proeft men bijvoorbeeld in de Südtirol regelmatig een toon van yoghurtzuur en dat is een eigenschap van de daar gebruikte kloon, proeft men dat echter in Elsasser of Duitse exemplaren dan is het een teken van een te geringe fysiologische rijpheid van het druivenmateriaal. In de Elzas kan men overigens ook een onderscheidt maken tussen exemplaren uit het noordelijke en het zuidelijke deel, deze laatste zijn in de regel wat vetter en soms ook wat gespierder van structuur.

In de tekst staat verder dat de populariteit van de Rulander in de 20e eeuw afnam maar dit is niet in een juiste context geplaatst.
Tot de jaren 20 van de vorige eeuw waren er vrijwel geen monocepage wijnen voorhanden en werden wijnen gemaakt als Gemischter Satz en in deze antieke wijn was de Rulander altijd aanwezig. De opbrengst van Rulander was echter onregelmatig en zodoende werd hij veelvuldig vervangen door Traminer. De opbrengstproblematiek van Rulander speelde tot de jaren 50 een belangrijke rol bij de keuze van de wijnboeren om al of niet Rulander aan te planten. Toen echter midden jaren 50, door zorgvuldige selectie, de Hauser Klon 1 was ontwikkeld behoorde dit probleem tot het verleden.
De reine Rulander was oorspronkelijk een halfzoete honingachtige wijn en deze was in het midden van de vorige eeuw tot aan het eind van de jaren 70 zeer populair. Deze wijn was toen eigenlijk synoniem met het zuidelijke wijnbouwgebied Kaiserstuhl. Aan het eind van de jaren zeventig veranderde de smaaktrend echter en verlangde de consument meer droge wijnen.
En er waren toen al wijnmakers (Hubert Doll, Christian Henninger ect.) die met vinificatie van droge Rulander experimenteerde en hieruit is de latere gastronomische Grauburgunder ontstaan. Overigens werd de naam Grauburgunder aanvankelijk niet eens geaccepteerd door de diverse wijncontroles en moesten de wijnboeren zelf eerst bewijzen dat deze naam een wettelijk toegelaten synoniem was.

Rulander heeft echter wel regelmatig een soort golfbeweging gemaakt en de laatste teruggang is feitelijk meer gekomen omdat wijnboeren ontdekt hebben dat hij in hoge kwaliteit wijngaarden een kwalitatief evenredige wijn oplevert. Om de ontwikkeling van dit druivenras te laten zien heb ik de volgende statistiek toegevoegd.

Totaal wijngaard areaal Duitsland:

2008 2007 2006 2005
ha% ha% ha ha
102.340 100 102.026 100 101.999 102037
WaarvanGrauburgunder (Rulländer) aanplant:
4.4814,44.413 4,3 4.382 4.211

 

 

 

 

 

 

jaar2003 2002 2001 20001995 1990 1985 1980 1975 1970 1964
% 3,33,1 2,8 2,6 2,4 2,5 3,1 3,6 3,7 3,1 1,9

 

Verder ontgaat mij het werkelijke nu van de enorme lijst met Australische PG producenten. Hier had beter een opsomming kunnen staan met alle toonaangevende PG producenten in de wereld. Want waar zijn bijvoorbeeld de wijnboeren Peter Schrandl (uit Oostenrijk) of David Adelsheim (VS)?
Ik spreek de wens uit dat ik met dit schrijven nieuwe aandachtspunten voor het Gilde van Sommeliers heb kunnen aanleveren.

Met vriendelijk groet

Albert de Jong
Wijnpublicist

Ps. Ik heb enige weken gewacht met mijn schrijven omdat ik van oordeel ben dat hier de belangenbehartiger van de Duitse wijn had moeten reageren!

 

 

Indien u wilt reageren op deze ingezonden brief, kan dat per mail naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.